Vasubaras : वसुबारस : गोठ्यातल्या लक्ष्मी, गोपाळांचा सण
1 min read
Vasubaras : आज (शुक्रवार, दि. 17 ऑक्टाेबर) दिवाळीचा पहिला दिवस, न्हाई का? आजचा दिवस म्हंजी काय, तर वसुबारस (Vasubaras)! नुसता सण न्हाई ब्वा, तर ही आपल्या मातीची, आपल्या घरातल्या लच्छमीची – गाई माऊलीची पूजा! आरं, आपल्या आयुष्यातलं खरं धन काय आसंल तर ही गाय-म्हैस! आजच्या दिसाला, प्रत्येक शेतकरी, प्रत्येक गोपाळ आपल्या घराच्या या आधारवडला नमन करतो. का न्हाई करणार? ज्याच्या दुधावर, शेणावर आणि तिच्या श्वासावर आपल्या घराची चूल पेटतीया आणि देश चालतुया, तिचा आज मानाचा दिवस!
जुने लोकं सांगत्यात बघा – ‘गोरसं वसुबारसम्’! म्हंजी, ज्या दिसा गाईची पूजा व्हती, तोच हा दिवस! देवाकीनं कृष्णाला जन्म दिला खरा, पण त्याला वाढवलं गोकुळानं! आणि त्या गोकुळाचं सार म्हंजी काय? तर ही आपली गाय! म्हणूनच ही वसुबारस न्हाय, तर ही आपली कृतज्ञता हाय! म्हणत्यात बघा – ‘आई पोटाची भरवती, पण गाय घराची भरवती.’ आपल्याकडं गाय नुसती जनावर न्हाई, तर ती माऊली हाय! तिच्या दुधाला आपण पहिलं अमृत म्हणतो, तिचं शेण शेतीचं खत, तिचं मूत्र म्हणजे औषध! आरं, आपल्या सात मातांमध्ये तिचं स्थान हाय! महाराष्ट्रात गाई म्हंजी शेतकऱ्याच्या घराचं मंगलचिन्ह! सकाळ झाली, की गोठ्यातला तिचा ‘हंबरडा’ म्हंजी आपल्या शेतातली पहाट! तिच्या शेणानं जमीन पोसली जाते, तिच्या दुधानं घरात आरोग्य आणि बरकत येती!
बघा की जरा आकड्याकडं! आज आपल्या राज्यात दररोज 1 कोटी लिटरहून जास्त दूध निघतं! एका लिटरला 35-40 रुपये धरले तरी रोज 350 ते 400 कोटी रुपये! एका दिसाला! हे नुसते आकडे न्हाईत ब्वा, ही आपल्या माऊलीच्या श्रमाची आणि आशीर्वादाची किमया हाय! दूध म्हंजी नुसतं ‘सोनं’ न्हाई, तर ते शेतकऱ्याच्या कष्टाचं पवित्र फळ हाय! सकाळ-संध्याकाळ तिचं जनन, तिचं दूध काढणं, तिला चारापाणी करणं… यात एक प्रकारची साधना आसती! गावातल्या प्रत्येक घरात आज गाईला ओवाळतात, तिच्या कपाळावर कुंकवाचं टिळक, गळ्यात गळ्याचा हार आणि ओठांवरून एकच आवाज येतो – ‘गाई माऊली की जय!’ कारण तीच आपली खरी देवता!
आज वसुबारसला तिचं पूजन व्हतं! तिला आपल्या कुटुंबाची खरी सदस्य मानून तिची पूजा करतात! तिच्या अंगावर हळद-कुंकू लावून, तिला गोडाचा घास भरवून दिवे लावले जातात. काही ठिकाणी तर घरातील महिलांसाठी हा दिवस खास असतो – आईच आईला ओवाळते बघा! आजकाल दुधाचे भाव कमी, वैरण महाग, जनावरांचा खर्च वाढला… तरीसुद्धा, आपल्या शेतकऱ्यानं या माऊलीचा त्याग केला न्हाई! कारण तिच्यात त्याला आईचं प्रेम आणि देवाचं रूप दिसतं!
या माऊलीमुळेच आपली शेती टिकली आणि शेतीमुळे आपली गावं जिवंत राहिली! तिचं शेण म्हंजी जमिनीचा प्राणवायू, तिचं दूध म्हंजी पोषणाचं अमृत आणि तिचं घरातलं असणं म्हंजी घराचं मंगल! म्हणूनच प्रत्येक शेतकरी तिच्याकडं बघून म्हणतो – ‘हीच माझी आई, हीच माझी खरी काळजी घेणारी!’ आजच्या या वसुबारस दिवशी, आपण आपल्या या गाई माऊलीला प्रणाम करूया! तिच्या दुधावर पोसलेली पिढी आहोत आपण! तिच्या शेणावर उगवलेलं अन्न खातो आपण! तिच्या श्रमावर आपलं घर-संसार चालतो!
दिवाळीच्या पहिल्या दिसाला या मातेला ओवाळा! तिच्या डोळ्यातलं प्रेम बघा! आणि तिचं आशीर्वाद आपल्या घरासाठी, शेतासाठी, महाराष्ट्रासाठी मागा!
🐄 ‘गाई माऊलीचं घरात पाऊल पडलं,
म्हंजी दारात लक्षमीचं येणं झालं!’
🐄 वसुबारसच्या तुम्हाला सग्गळ्यांना मनापासून शुभेच्छा! 🙏
🐄 गाई माऊली की जय!
🤝 ही मैत्री विचारांची
कृषिसाधना....
